Pierwsze banki handlowe

Pierwsze banki handlowe

Istotnym momentem w historii bankowości jest powstanie włoskich banków handlowych. Początki tych instytucji możemy datować na drugą połowę XIV wieku, a więc schyłek średniowiecza. Banki tworzono przede wszystkim w największych ośrodkach handlowych, a więc dużych miastach, takich jak Wenecja czy Mediolan. Instytucje finansowe tego typu udzielały pożyczek i przyjmowały depozyty.

nps badania badania nps specjalnie badania

Ważnym krokiem na przód – w stronę dzisiejszej bankowości, było również wprowadzenie biletowych banknotowych w Anglii. Proces ich wdrażania obserwowano w XVII wieku. Bilety były gwarancją dla składającego depozyt, że na żądanie otrzyma on wpłacone pieniądze lub zdeponowane złoto. Era renesansu to także czas, w którym banki otrzymały od Państwa ważną rolę emisji pieniądze. Przeniesienie obowiązku emisji pieniądza na banki sprzyjać miało większemu bezpieczeństwu finansowemu Państwa.

czytaj dalej

Narodowy Bank Polski

Narodowy Bank Polski

Narodowy Bank Polski zaczął działać po II wojnie światowej. Był bankiem państwowym, a więc kontrolowanym przez ministerstwo skarbu. NBP działał w oparciu o statut przedwojennego Banku Polskiego, miał więc on m.in. zajmować się emisją polskiej waluty. Polityka banku jednak nie utrzymała się długo. Działania władz w sektorze gospodarczym zakładały, że NBP będzie finansował przemysł górniczy, hutniczy oraz włókienniczy. Doprowadzono również do tego, że Narodowy Bank Polski stał się monopolistą w wielu obszarach sektora finansowego, np. w kwestii udzielania kredytów.

Emitowana przez NBP waluta, czyli złoty, stawał się słabszy z uwagi na jego ograniczone zastosowanie. Nie było łatwo wymienić złotego na walutę obcą, utrudnione było także zdobycie towaru. Puste półki sklepowe i długie kolejki sprawiały, że nawet posiadacze grubszych portfeli nie mogli liczyć na zdobycie pożądanej ilości produktów. Z tych względów złoty ustępował zagranicznym walutom, zwłaszcza dolarowi, w obiegu nieoficjalnym. Mimo niesprzyjających okoliczności NBP realizował swoją misję, co było widoczne np. w obsłudze budżetu czy organizowaniu rozliczeń bezgotówkowych.

czytaj dalej

Polska bankowość po 1918

Polska bankowość po 1918

Odrodzenie polskiej państwowości po I wojnie światowej szło w parze z objęciem kontroli nad Polską Krajową Kasą Pożyczkową. Wcześniej była to instytucja wykorzystywane przez władze niemieckie do emisji pieniądza. Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa emitowała tymczasową polską walutę – markę polską. Waluta ta miała zostać zastąpiona polskim złotym, a więc tradycyjną walutą naszego kraju. Tradycyjną – bo korzenie złotego sięgają czasów późnego średniowiecza. Co więcej, nawet rozbiory nie zablokowały obiegu złotego, mimo przymusowego wprowadzenia waluty zaborcy.

Słaby sektor finansowy w odrodzonym kraju nie był w stanie poradzić sobie z zebraniem wystarczających sumy do Skarbu Państwa. Co za tym idzie, Polska popadała w coraz większe zadłużenie, to próbowano rekompensować zwiększeniem ilości marki polskiej w obiegu. Większa ilość banknotów szybko wpłynęła na obniżenie kursu polskiej złotówki i przyczyniła się do wzrostu inflacji. W 1923 roku inflacja przekroczyła krytyczny punkt i weszła w stadium hiperinflacji, co oznacza, że ceny wielu najpotrzebniejszych towarów wzrastałaby praktycznie z dnia na dzień. W skali miesiąca podwyższa cen potrafiła przekroczyć 50%. Sytuacja nieopanowana przez kolejne tygodnie zaowocowała jeszcze bardziej szalejącą inflacją i cenami, które potrafiły w ciągu miesiąca wzrosnąć ponad dwukrotnie.

Chwilową stabilizację polskich finansów osiągnięto na początku 1924 roku. Sejm przyjął ustawę regulującą działanie Skarbu Państwa oraz ustanowił statut Banku Polskiego. Instytucja ta miała się od tej pory zająć emisją banknotów. Bank Polski był bankiem centralnym, niezależnym od organów państwowych, dzięki czemu uniknięto uwikłań Banku w walkę polityczną. W pierwszej połowie 1924 roku Bank Polski zastąpił marki polskim złotym. 1 zł miał wówczas wartość 1,8 mln marek.

Niestety osiągnięcia krajowej polityki finansowej zaprzepaścił kryzys w sektorze rolniczym oraz przemysłowym. Bank Polski nie potrafił efektywnie uchronić złotego przed radykalnym spadkiem kursu. Skutkiem sytuacji gospodarczej kraju było kolejne powiększenie „dziury budżetowej” i wysoka inflacja na poziomie 15% w skali roku. Dopiero pożyczka międzynarodowa trzy lata później pozwoliła na osiągnięcie stabilizacji złotego.

www.twoj-ogrodnik.com.pl czytaj dalej